Historie / Muurschilderingen

De muurschilderingen

Het zijn geen fresco's, want die worden direct in het nog natte stucwerk geschilderd.

 

Sint Cunera en haar moordenaressen

Ridder Radboud* ontvoerde haar tegen haar zin in weg van een bloedbad (ze wenste de martelkroon). Bij familie van de ridder werkte ze als dienstmaagd. Zij won het vertrouwen van haar meester, waardoor haar meesteres jaloers werd. Ze werd in een stal gelokt waar ze door haar meesteres en een andere dienstmaagd gewurgd werd.

* De nabijheid van kasteel Radboud in Medemblik zou verklaren waarom Cunera in deze kerk voorkomt.

Alleen het bovendeel van de schildering is bewaard gebleven: het gekroonde hoofd van de heilige, het silhouet van haar handen in gebedshouding en haar nimbus. Aan haar rechterzijde zijn van de jaloerse echtgenoten van koning Radboud, het hoofd van het bovenlichaam en het silhouet van haar handen bewaard en verder ook de sjaal waarmee Cunera wordt gewurgd en haar 'hennin', een hoofddeksel dat bestaat uit een zijden doek met zwarte hoofdband en een open kegelvormige hoed. De nimbus van Cunera is met de passer voorgekrast en precies zo versierd als de nimbus van Maria in het tafereel van de geboorte van Christus in het gewelfvlak erboven. Patroon van paarden, patrones tegen blindheid en keelaandoeningen.

 

St Joris en de draak

Rechtsboven het kasteel met het angstig toeziende koninklijke ouderpaar. De prinses voor wie Joris de strijd aangebonden heeft, is met het linkerdeel van de voorstelling verdwenen.

Joris stierf in de vierde eeuw de marteldood. Hij vocht met een heel gevaarlijke draak (beeld voor het heidendom). De bewoners gaven hem elke dag twee schapen, maar toen die niet meer te vinden waren moesten de kinderen als drakenvoedsel dienen. Ook de dochter van de koning. Haar vader bracht haar naar de rots bij een meer, omhelsde haar en nam afscheid. Toen de draak haar wilde grijpen schoot Joris, op zijn van schrik dansende paard, tussen de draak en het meisje in en bevrijdd haar uit de drakenbek. Door Gods kracht was dit gebeurd. De hele stad bekeerde zich. Zijn vlag met het rode kruis staat nog steeds op de Engelse vlag. Patroon van o.a. Engeland, padvinders, boeren, mijnwerkers en ziekenhuizen.

 

Christoffel

Al sprake van prereformatorische overschildering (15e eeuw?) waarbij de ogen hoger werden geplaatst en de vorm en stand van de neus werd veranderd. De eigenaardige dikke wallen bleken de oogleden van de oorspronkelijke ogen te zijn. Let op onwaarschijnlijk om de stam geknoopte mantel. Het ontbrekende stuk van de arm van de kluizenaar is gecompleteerd, zodat zijn stralende lantaarn niet langer voor een met takken gebarrcadeerd schildwachthuisje in het landschap gehouden hoeft te worden.

Een grote man zocht zijn hele leven lang naar iemand die hij kon dienen. Hij was sterk en groot zodat de mensen hem een reus noemden. Zijn naam was Offerus. Overal waar Offerus kwam vroeg hij aan de mensen: "wie is de machtigste?" Zo kwam hij terecht bij de koning. De koning was heel blijk met zo'n man want er was een oorlog aan de gang die hij graag wilde winnen. Natuurlijk won de koning deze oorlog met behulp van Offerus. 's Avonds was er een groot feest in het paleis en Offerus mocht naast de koning zitten.

Er werd gegeten en gedronken en aan het eind van het feest werd het heel stil, er klonk prachtige muziek. Plotseling maakte de koning een kruisteken en Offerus vroeg hem waarom hij dit deed. De koning keek angstig om zich heen en fluisterde hem in het oor dat er een liedje gezongen werd over de duivel. Offerus stond op, want de koning was niet de machtigste, de duivel was nog veel machtiger. Offerus ging op zoek en vond de duivel. Hij wist helemaal niet wie hij was en dat de duivel alleen maar gemene en slechte dingen deed.

Hij hielp hem overal mee tot ze op een dag langs een kruis kwamen dat langs de kant van de weg stond. De duivel fluisterde: "Er is er maar een die nog machtiger is, dat is de grote Koning". Offerus wilde die Koning vinden. Na dagen lopen kwam hij tercht bij een kluizenaar. Die vertelde hem over Jezus Christus, de echte Koning die gekomen was om mensen te helpen en gelukkig te maken. Offerus wilde die Koning vinden. De kluizenaar zei hem: "Wie mensen helpt, zal de grootste Koning vinden". Zo bracht Offerus mensen over de rivier. Hij droeg ze op zijn schouder en zorgde ervoor dat ze veilig aan de overkant kwamen. Dat deed hij zeven jaar lang. Tot hij op een nacht wakker werd van een stem. Hij liep naar het water maar zag niemand. Terug in bed hoorde hij de stem weer, maar ook de tweede keer zag hij niemand. Pas bij de derde keer vond hij een kind. Hij nam het op zijn schouders en droeg het over de rivier. Maar halverwege werd het kind zwaarder en zwaarder. Offerus dacht dat hij zou verdrinken. Hij keek omhoog naar het kind en zag zo iets moois. Het kind straalde als de zon en zei: "Ik ben de Koning die jij zoekt, ik ben Jezus Christus. Je leven lang heb je naar mij gezocht en zeven jaar heb jij mensen gedragen, daarom zal ik je nu dopen in mijn naam en vanaf nu heet je: Christoffel, Christusdrager".

Het verhaal gaat dat Christoffel toen de opdracht kreeg zijn staf in de grond te steken. "Als uit het dorre hout groen tevoorschijn komt, zul je bij Mij zijn". Christoffel stak de stok in de aarde. Drie dagen riepen de mensen tevergeefs om te worden overgedragen. Ze kwamen bij zijn hut en vonden de stok die groene blaadje droeg. Binnen in de hut lag Christoffel. Hij was gestorven. De oude kluizenaar begreep dat Christoffel had gevonden, waar hij zijn hele leven naar gezocht had: de grootste Koning! Christoffel, Christusdrager, de drager van mensen. Patroon van de reizigers. Vaak afgebeeld bij in- en uitgang van de kerk.

 

Katharina en Brigida

Brigida op een akker met bloemen, aangeschoven tegen de gekroonde martelares Katharina op de tegelvloer van een paleis, beiden onder een baldakijn, dus als "beelden" voorgesteld. Hoofden naar elkaar toegewend, zou kunnen duiden op 1 altaar voor beide heiligen.

Katharina (rechts)

De kroon duidt op haar vorstelijke afkomst. Onder de rechtervoet van Katharina bevindt zich de kroon van keizer Maxentius (hier zien we deze keizer ten onder gaan, letterlijk vertreden): in haar linkerhand een scepter. Op haar arm houdt zij een deel van het in stukken gebroken rad met de messen. Sporen van haar kroon zijn zichtbaar. Het enige zichtbare van de tekst onderaan is de S van Sinte.

H. Katharina werd in de derde eeuw geboren als koningsdochter in Alexandrië in Egypte. Veel weten we niet van haar en het meeste berust op legendes. Wel weten we dat ze zeer mooi was en hoogbegaafd. zij liet zich dopen en werd Christen. Maxentius, de Romeinse keizer beval het volk naar Alexandrië te gaan om daar aan de goden te offeren. Katharina besloot naar Alexandrië te gaan en de keizer te vertellen dat hun goden afgoden waren en niet vereerd mochten worden. Door haar geweldige retoriek bracht zij de heersers in verlegenheid. De keizer riep daarop de vijftig beste filosofen en retoren bij elkaar met de bedoeling om haar met haar uitspraken door de mand te laten vallen. Maar Katharina overtuigde de vijftig tot het christelijk geloof. De woedende keizer veroordeelde daarop de vijftig geleerden tot de brandstapel. Volgens de legende vatten de kleren en het haar van de geleerden geen vlam. Zelf werd Katharina gevangen genomen en in een kerker geworpen. Zij onderging de vreselijkste folteringen en zou door een roterend rad met messen omgebracht worden. Een engel echter beschermde haar en liet het rad met messen met een geweldige slag uiteen spatten. 4000 mensen, die de terechtstelling wilden bijwonen verloren hierbij hun leven. Tenslotte werd Katharina in het jaar 306 onthoofd. Patrones o.a. van molenaars.

Brigida (links)

Brigida draagt de pasgeboren Christus in haar armen. Achter haar komt een klein rund tevoorschijn, ze is immers de beschermster van het rundvee.

Brigida werd geboren in het jaar 453 in het plaatsje Kildare (Ierland). Zij zou gedoopt zijn door de Ierse bisschop Patrick. Zij besloot als veertienjarige om als bruid van Christus door het leven te gaan en zocht daarvoor een eenzame plaats in de omgeving van Kildare. Spoedig stichtte zij een klooster. Hier werd zij ook de abdis. Daarna kwam er een klooster voor mannen. Beide kloosters groeiden in korte tijd uit tot de beroemdste kloosters van Ierland. Al tijdens haar leven werden haar wonderen toegekend. Elke boom die zij aanraakte begon meteen te bloeien en het vee was bij haar in veiligheid. Op 1 februari 525 stierf de H. Brigida in het klooster dat door haar gesticht was. Ze was in tegenstelling tot Katharina geen martelares. Ze was een heilige, omdat ze volgens een visioen aanwezig geweest zou zijn bij de geboorte van Christus. Haar attribuut is de koe. Patrones tegen veeziekten, ongelukken.